Zonnepanelen liggen iedere dag bloot aan stof, zand, bladeren, pollen en vogelpoep. Een lichte vervuiling valt vanaf de grond nauwelijks op, maar kan wel voorkomen dat al het beschikbare zonlicht de zonnecellen bereikt. Daardoor produceert de installatie minder stroom dan onder schone omstandigheden. Hoe groot het rendementsverlies is, verschilt echter sterk per woning en situatie.
Waarom vuil de opbrengst verlaagt
Zonnepanelen zetten invallend zonlicht om in elektriciteit. Wanneer vuil een deel van het paneel bedekt, bereikt minder licht de zonnecellen. Dit wordt ook wel vervuilings- of soilingverlies genoemd. Internationale onderzoeken naar zonnepaneelinstallaties beschrijven vuil als een belangrijke externe factor die de werkelijke energieopbrengst kan verlagen.
Een gelijkmatige laag stof veroorzaakt meestal een ander effect dan plaatselijke vervuiling. Vogelpoep, bladeren en hardnekkig vuil kunnen één gedeelte van een paneel volledig afdekken. Afhankelijk van de opbouw van de installatie kan zo’n plaatselijke blokkade ook invloed hebben op andere zonnecellen of panelen binnen dezelfde stroomkring.
Hoeveel opbrengst kunt u verliezen?
Er bestaat geen vast percentage dat voor iedere zonnepaneelinstallatie geldt. Het rendementsverlies hangt onder meer af van:
- de hoeveelheid en het soort vuil;
- de hellingshoek van de panelen;
- de hoeveelheid regen en wind;
- bomen, vogels of verkeer in de omgeving;
- de plaats en omvang van de vervuiling;
- hoe lang het vuil blijft liggen.
Een NREL-kaart voor vervuilingsverlies gebruikt bijvoorbeeld een soilingratio van 0,95 om een jaarlijks energieverlies van 5 procent weer te geven. Dit is een rekenvoorbeeld en geen standaardverlies voor iedere woning. De werkelijke situatie moet altijd per locatie worden beoordeeld.
Een praktisch rekenvoorbeeld
Stel dat uw zonnepanelen normaal gesproken 4.000 kWh per jaar produceren. Bij een gemiddeld rendementsverlies van 3 procent loopt u ongeveer 120 kWh mis. Bij 5 procent verlies gaat het om circa 200 kWh per jaar.
Hoeveel geld dat vertegenwoordigt, hangt af van de waarde van een opgewekte kilowattuur. Vermenigvuldig de gemiste energie met het bedrag dat u per kWh betaalt of ontvangt. Bij een rekenwaarde van € 0,25 per kWh komt 200 kWh neer op ongeveer € 50 per jaar.
Bij ernstige of zeer plaatselijke vervuiling kan het tijdelijke verlies groter zijn. Een paneel dat gedeeltelijk is bedekt met vogelpoep of bladeren kan op zonnige dagen duidelijk minder produceren.
Welke vervuiling geeft de meeste problemen?
Een dunne laag los stof wordt gedeeltelijk door regen weggespoeld. Hardnekkige vervuiling blijft vaak langer aanwezig. Denk aan ingedroogde vogelpoep, kleverige pollen, algen, mos en vuil dat zich langs de onderrand van het paneel ophoopt.
Vooral vogelpoep kan plaatselijke schaduw veroorzaken. Wanneer vogels regelmatig op de nok, dakrand of zonnepanelen zitten, ontstaat nieuwe vervuiling soms kort na het reinigen. Alleen schoonmaken biedt dan geen blijvende oplossing. Het is verstandig om ook te onderzoeken waarom vogels steeds naar het dak terugkeren.
Hoe herkent u rendementsverlies?
Een lagere opbrengst betekent niet automatisch dat de zonnepanelen vuil zijn. Bewolking, hogere temperaturen, schaduw, seizoensverschillen en technische storingen hebben eveneens invloed op de productie.
Vergelijk daarom de opbrengst met dezelfde periode in eerdere jaren en houd rekening met het weer. Ziet u een onverwachte daling én is duidelijke vervuiling zichtbaar? Dan kan een inspectie of reiniging verstandig zijn. Ook een plotseling verschil tussen afzonderlijke panelen kan aanleiding zijn om de installatie te laten controleren.
Wanneer is reinigen de moeite waard?
Zonnepanelen hoeven niet volgens een vast schema te worden schoongemaakt. De juiste frequentie hangt af van de omgeving en de mate van vervuiling. Panelen bij bomen, landbouwgrond, drukke wegen of veel vogelactiviteit kunnen sneller vuil worden dan panelen op een open en regenrijke locatie.
Reinigen is vooral zinvol wanneer hardnekkige vervuiling zichtbaar blijft, de opbrengst aantoonbaar terugloopt of regen het vuil niet verwijdert. Gebruik daarbij geen agressieve reinigingsmiddelen, schurende materialen of harde waterstraal. Zelf het dak betreden brengt bovendien valgevaar en kans op beschadiging met zich mee.
Voorkom nieuwe vervuiling door vogels
Blijkt vogelpoep de belangrijkste oorzaak van het rendementsverlies? Dan is het verstandig om naast reiniging ook passende vogelwering te overwegen. Met een goed aangebracht systeem kan worden voorkomen dat duiven onder de zonnepanelen nestelen of bepaalde dakdelen als vaste rustplaats gebruiken.
Birdstopzonnepaneel kan de situatie controleren, vervuiling aanpakken en de open randen rondom zonnepanelen afsluiten. Hierdoor wordt niet alleen het bestaande vuil verwijderd, maar verkleint u ook de kans op nieuwe nesten, vogelpoep en terugkerend rendementsverlies.
Uw zonnepanelen laten controleren
Vervuilde zonnepanelen leveren niet altijd direct een groot verlies op, maar langdurig of plaatselijk vuil kan wel degelijk energie kosten. Het belangrijkste is daarom om niet uitsluitend naar het uiterlijk van de panelen te kijken. Controleer ook de opbrengst en zoek naar de oorzaak van terugkerende vervuiling.
Birdstopzonnepaneel helpt met het veilig reinigen van zonnepanelen en het aanbrengen van professionele vogelwering. Zo houdt u uw installatie schoon, beschermd en zo goed mogelijk in staat om zonne-energie op te wekken.